Wie gaat bouwen, krijgt vroeg of laat met regels te maken. Voor de fundering is dat niet anders. Toch is de vraag rond vergunning en fundering vaak onduidelijk: heb je een vergunning nodig, wat wil de gemeente zien, en wat als je aanbouw vergunningvrij is? In dit artikel zetten we de hoofdlijnen op een rij. Let wel: regels verschillen per gemeente en per situatie, en ze veranderen. Wat precies voor jouw plan geldt, check je altijd via het Omgevingsloket of bij je gemeente.
De fundering hoort bij het bouwwerk
Een fundering heeft meestal geen eigen vergunning. Ze is onderdeel van het bouwwerk dat erop komt: een aanbouw, een woning, een loods of een bedrijfspand. Is voor dat bouwwerk een vergunning nodig, dan hoort de fundering bij die aanvraag. Is het bouwwerk vergunningvrij, dan geldt dat in de regel ook voor de fundering.
Dat betekent niet dat de fundering er voor de regels niet toe doet. Integendeel: de fundering bepaalt of het bouwwerk veilig blijft staan, en daar gaan de technische eisen juist over. De vraag is dus niet zozeer of je een vergunning voor de fundering nodig hebt, maar wat er van de fundering verwacht wordt binnen de route die voor jouw bouwwerk geldt.
Omgevingsvergunning: twee kanten van dezelfde aanvraag
Sinds de invoering van de Omgevingswet vraag je een omgevingsvergunning aan via het Omgevingsloket. Bij bouwen zijn er grofweg twee kanten:
- De ruimtelijke kant. Past je plan binnen de regels van het omgevingsplan van je gemeente? Denk aan de plek op de kavel, de maten en het gebruik.
- De technische kant. Voldoet het bouwwerk aan de technische eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving, het Bbl? Daar valt de constructieve veiligheid onder, en dus de fundering.
Niet elk bouwplan heeft voor beide kanten een vergunning nodig. Het Omgevingsloket heeft een vergunningcheck waarmee je per kant kunt nagaan wat er voor jouw plan geldt. Twijfel je over de uitkomst, neem dan contact op met je gemeente. Een kort vooroverleg voorkomt vaak dat een aanvraag later moet worden aangevuld.
Vergunningvrij bouwen betekent niet regelvrij
Voor een deel van de kleinere bouwwerken, zoals sommige aanbouwen en uitbouwen aan de achterkant van een woning, is onder voorwaarden geen vergunning nodig. Of jouw plan daaronder valt, hangt af van onder meer de plek, de maten en het omgevingsplan. Ook bij een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht kunnen andere regels gelden.
Belangrijk om te weten: ook een vergunningvrij bouwwerk moet voldoen aan de technische eisen uit de bouwregels. Vergunningvrij betekent dat je vooraf geen toestemming hoeft te vragen, niet dat de constructie niet veilig hoeft te zijn. Gaat er iets mis, dan ben je als opdrachtgever verantwoordelijk.
Voor de fundering betekent dat: ook bij een vergunningvrije aanbouw is het verstandig om de grond te laten onderzoeken en de fundering te laten berekenen. Zeker als de aanbouw tegen je bestaande woning komt, want een verschil in zakking tussen oud en nieuw zie je later terug als scheuren. Hoe je dat aanpakt, lees je op onze pagina over de fundering van een aanbouw.
Wat de technische eisen vragen van de fundering
De technische eisen in het Bbl gaan voor de fundering vooral over constructieve veiligheid: het bouwwerk moet de belastingen die erop komen veilig kunnen dragen, gedurende de tijd dat het er staat. Hoe je dat aantoont, is vastgelegd in normen. Voor het geotechnische deel, de wisselwerking tussen fundering en grond, is dat de NEN 9997-1.
In de praktijk toon je dat aan met drie stukken:
| Stuk | Wat het laat zien | Waarom het telt voor de regels |
|---|---|---|
| Grondonderzoek | Hoe de grond op de bouwplek is opgebouwd | De berekening moet uitgaan van de werkelijke grond |
| Statische berekening | Welke belastingen er zijn en wat de fundering moet dragen | Laat zien dat de constructie veilig is |
| Funderingstekening of palenplan | Waar de fundering komt en hoe ze eruitziet | Legt vast wat er gebouwd wordt |
Het grondonderzoek is meestal een sondering. Heb je die nog niet, dan kun je bij ons een sondering laten uitvoeren. Op basis daarvan maken wij de statische berekening van de fundering en het palenplan.
Wanneer de gemeente de berekening wil zien
Bij een vergunningaanvraag voor de technische kant hoort informatie over de constructie. Bij een deel van de aanvragen kunnen de constructieve gegevens, zoals de berekening van de fundering, later worden aangeleverd dan de rest, maar wel voordat de bouw begint. Welke termijn er voor jouw aanvraag geldt, verschilt. Vraag het na bij je gemeente en neem het op in je planning, zodat de bouw niet hoeft te wachten op een berekening.
De Wet kwaliteitsborging en het dossier
Voor een deel van de bouwprojecten geldt de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, de Wkb. Die wet verandert de route voor de technische kant. De gemeente toetst dan niet meer vooraf of het bouwwerk aan de technische eisen voldoet. In plaats daarvan doe je een bouwmelding en controleert een onafhankelijke kwaliteitsborger tijdens de bouw of het bouwwerk aan de eisen voldoet.
Op dit moment geldt de Wkb voor bouwwerken in de lichtste gevolgklasse, zoals veel nieuwe grondgebonden woningen en eenvoudige bedrijfspanden. Voor verbouwingen, zoals een aanbouw of uitbouw, geldt de Wkb nog niet: daar blijft de gemeente de technische kant toetsen. Of jouw project eronder valt, check je via het Omgevingsloket of bij je gemeente.
Valt je project onder de Wkb, dan zijn twee dingen belangrijk voor de fundering:
- De kwaliteitsborger wil vooraf weten hoe de fundering wordt gemaakt. De berekening en het palenplan horen bij de stukken die hij beoordeelt.
- Aan het eind hoort een dossier. Dat gaat bij de gereedmelding naar het bevoegd gezag. Daarin staat hoe het bouwwerk is uitgevoerd, ook de fundering. Denk aan de vastlegging per paal: hoe diep, hoe aangebracht, met welk resultaat.
Ook buiten de Wkb is zo’n dossier verstandig. Het laat zien dat de fundering doet wat er gerekend is, en dat is waardevol bij een verkoop, een verbouwing of een vraag van de buren. Wij leggen per paal vast hoe die is aangebracht en leveren de stukken voor de fundering aan.
Andere regels die de fundering raken
Naast de vergunning en de technische eisen zijn er regels die je niet direct met de fundering verbindt, maar die wel invloed kunnen hebben op de planning en de uitvoering:
- Archeologie. In sommige gebieden geeft het omgevingsplan een archeologische verwachting. Graafwerk of palen tot onder een bepaalde diepte kunnen dan een onderzoek vragen. Check dit vroeg, want het kan tijd kosten.
- Melding van de start van de bouw. Meld de start van de bouw tijdig bij de gemeente, zoals de regels voorschrijven. Het aanbrengen van de palen is vaak het begin van de bouw.
- Werken naast de buren. Trillingen en geluid tijdens de bouw kunnen tot klachten of schade leiden. Een trillingsvrij systeem en een goede vooropname van de buurpanden helpen. Meer daarover lees je in ons artikel over trillingsschade bij de buren voorkomen.
- Kabels en leidingen. Wie graaft of palen aanbrengt, doet vooraf een KLIC-melding om te weten wat er in de grond ligt.
- Grond die vrijkomt. Komt er grond vrij, dan gelden er regels voor het afvoeren of hergebruiken ervan.
Zo pak je het praktisch aan
Een vaste volgorde helpt om de vergunning en de fundering op elkaar af te stemmen:
- Check je plan in het Omgevingsloket. Doe de vergunningcheck en noteer welke kanten vergunningplichtig zijn.
- Overleg bij twijfel met je gemeente. Zeker bij een monument, een afwijkend plan of een plek met archeologische verwachting.
- Laat de grond onderzoeken. Een sondering is de basis voor de berekening, of er nu een vergunning nodig is of niet.
- Laat de fundering berekenen en tekenen. De berekening en het palenplan heb je nodig voor de aanvraag of de kwaliteitsborger.
- Plan de aanlevering. Weet wanneer de constructieve stukken bij de gemeente of de kwaliteitsborger moeten liggen.
- Leg de uitvoering vast. Per paal, zodat het dossier compleet is.
Bouw je een aanbouw? In ons stappenplan voor het funderen van een aanbouw zie je waar de vergunning in het hele traject past. En welke stukken je kunt meesturen voor een prijs, lees je bij documenten voor een funderingsofferte.
Wat Palvaro voor je regelt
De vergunning zelf vraag je als opdrachtgever aan, of je architect of aannemer doet dat voor je. Wat wij regelen, zijn de stukken voor de fundering: de sondering, de berekening, het palenplan en de vastlegging van de uitvoering. Zo heb je voor de aanvraag, de kwaliteitsborger en je eigen dossier alles bij elkaar.
Wil je weten wat er voor jouw fundering nodig is? Vraag een offerte voor je fundering aan en vertel waar je staat met je vergunning. Binnen 5 werkdagen weet je welke stappen er nodig zijn en wat ze inhouden.